شرکتهای تولید کننده موبایل برای جلوگیری از قطع شدن تماس در حین صحبت کردن و همچنین شنیدن پیامهای خصوصی در محیطهای شلوغ از ابزاری به نام سنسور مجاورتی استفاده کردهاند که به محض نزدیک شدن به یک جسم به سرعت صفحه را خاموش کرده و صدا را به بلندگوی داخلی منتقل میکند. این ابزار علیرغم اندازه بسیار کوچک خود، تاثیر زیادی بر کارکرد و همچنین حریم خصوصی ما دارد. اما این سنسور هم ممکن است در حین استفاده طولانیمدت، دچار خرابی و یا اشکالات فنی شده و نتواند عملکرد درستی داشته باشد. در این مقاله به بررسی کامل خرابی سنسور مجاورت گوشی پرداخته و یک سری از نکات فنی در رابطه را رفع خطاها و عدم کارکرد درست این قطعه پر استفاده را برای شما شرح خواهیم داد. تا در صورت وجود هر مشکلی نیازی به مراجعه به تعمیرکار نداشته باشید. در ادامه به بررسی کامل این موضوع خواهیم پرداخت.
سنسور مجاورت گوشی چیست و چگونه کار میکند؟
سنسور مجاورت یا حسگر مجاورتی، یک سنسور کوچک است که بدون نیاز به برخورد فیزیکی، نزدیک شدن اجسام به صفحه نمایش گوشی را تشخیص میدهد. این قطعه در حاشیه باریک بالای نمایشگر و در مجاورت بلندگوی مکالمه و دوربین سلفی قرار داده شده است. این حسگر از دو بخش اصلی که شامل یک فرستنده مادون قرمز که به آن IR LED گفته میشود و یک گیرنده نوری به نام فتودیود تشکیل شده است. فرستنده به طور مداوم پرتوی نوری نامرئی ساطع میکند و وقتی صورت یا گوش کاربر به گوشی نزدیک میشود، این پرتو بازتاب پیدا کرده و به گیرنده برمیگردد. به محض دریافت نور بازگشتی، سنسور فرمانی به پردازنده اصلی گوشی ارسال میکند تا نور صفحه خاموش شود و پنل لمسی غیرفعال گردد.
شایعترین نشانههای خرابی سنسور مجاورت گوشی
پیش از اقدام به تغییر تنظیمات یا سپردن دستگاه به مراکز تعمیراتی برای خرابی سنسور مجاورت گوشی ، شناسایی رفتارهای غیرعادی گوشی نشان میدهد که آیا منشا خطا واقعاً خرابی سنسور مجاورت است یا خیر. این حسگر در صورت بروز اختلال، نشانههای مشخصی در مکالمات و رابط کاربری بروز میدهد.
روشن ماندن نمایشگر حین تماس
با وجود چسباندن گوشی به گوش، صفحه خاموش نمیشود و روشن باقی میماند. این حالت باعث میشود گونه یا گوش شما بدون قصد قبلی روی دکمههای تماس، بلندگو یا قطع مکالمه فشار وارد کند و در بیشتر موارد همان لحظه تماس به طور ناگهانی قطع میشود.
سیاه ماندن دائم صفحه بعد از تماس
صفحه با برقراری تماس تاریک میشود و با فشردن کلید پاور تا زمانی که طرف مقابل تماس را قطع کند، روشن نمیشود. سنسور در این حالت فکر میکند گوشی همیشه به گوش چسبیده و اجازه بازگشت به حالت عادی را نمیدهد.
قطع و وصل شدن صدای پیامهای صوتی
هنگام گوش دادن به یک ویس در واتساپ یا تلگرام، صدا بیدلیل میان بلندگوی مکالمه و بلندگوی اصلی جابهجا میشود. این نوسان به این معناست که سنسور نتوانسته فاصله را بهطور پایدار تشخیص دهد و مدام بین دو حالت در نوسان است.
هشدار پوشانده شدن صفحه یا اختلال در حالت جیب
فعال شدن مداوم پیام هشدار پوشانده شدن بالای صفحه، یا عملکرد نادرست حالت جیب که وظیفهاش جلوگیری از فشردن ناخواسته دکمهها است، نشانه عملکرد اشتباه حسگر است.
روشهای تست سلامت سنسور مجاورت با کد دستوری و ابزارها
سادهترین راه برای درک خرابی سنسور مجاورت گوشی و اینکه مشکل گوشی نرمافزاری است یا سختافزاری، استفاده از کدهای مخفی سیستمعامل برای باز کردن منوی تست سختافزار است. این منوها عملکرد قطعات گوشی را بدون دخالت رابط کاربری نشان میدهند.
تست سنسور در گوشیهای سامسونگ با کد دستوری
با شمارهگیری کد #*0# در برنامه تلفن سامسونگ، منوی تست سختافزاری باز میشود و از داخل آن باید بخش Sensor و سپس Proximity Sensor را انتخاب کنید. با گرفتن دست جلوی بالای گوشی، مقدار عددی روی صفحه باید تغییر کند، رنگ صفحه سبز شود و گوشی ویبره بزند. برای برخی مدلهای قدیمیتر باید کد #7353# را امتحان کنید.
تست در شیائومی و منوی سختافزاری CIT
برای ورود به منوی تست تخصصی شیائومی، در بخش About Phone روی Kernel Version پنج بار پیاپی لمس کنید یا کد *##6484##* را شمارهگیری نمایید. در منو آیتم Proximity Sensor را انتخاب کنید و با پوشاندن شیار بالایی گوشی، صفر و یک شدن وضعیت سنسور را روی صفحه مشاهده خواهید کرد.
تست در آیفون و استفاده از برنامههای شخص ثالث
در iOS کد دستوری برای تست مستقیم سنسور وجود ندارد. راهحل، نزدیک کردن گوش به گوشی هنگام پخش یک پیام صوتی در واتساپ یا تلگرام و بررسی خاموش شدن صفحه است. افرادی که گوشی اندروید دارند باید از اپلیکیشنهایی مانند Sensor Test یا AndroSensor استفاده نمایند تا فاصله دقیق تشخیصدادهشده توسط حسگر بر حسب سانتیمتر روی صفحه نمایش داده شود.
دلایل سطحی و نرمافزاری کار نکردن سنسور مجاورت و روش رفع آنها
اکثر اوقاتی که سنسور گوشی بهدرستی کار نمیکند، مشکل مهمی نیست و نیازی به تعمیر سختافزاری ندارد. شما با بررسی و انجام چند نکته ساده این مشکلات را برطرف کرده تا گوشی به عملکرد نرمال خود برگردد.
گلسهای بیکیفیت و محافظهای حاشیهدار مشکی
گلسهای بیکیفیت، مخصوصا مدلهایی که دارای حاشیه مشکی ضخیم هستند یا از چسب نامرغوب استفاده میکنند، مسیر سنسور را مسدود کرده و باعث اختلال در عملکرد آن میشوند. اگر مشکل گوشی شما پس از نصب گلس جدید آغاز شده است، برای اطمینان از سلامت سنسور، گلس را جدا کرده و دوباره کارکرد آن را چک کنید.
تجمع آلودگی، چربی و گردوغبار در شکاف بلندگو
چشمی فرستنده به مرور زمان به دلیل رسوب چربی پوست و گردوغبار در درز بالای صفحه کور میشود. برای رفع این مشکل با یک مسواک نرم و مقدار کم الکل بدون فشار وارد کردن به توری فلزی، محل سنسور را تمیز کنید.
باگهای موقت سیستمعامل و راهاندازی در Safe Mode
نصب ناقص یا معیوب آپدیتهای سیستمعامل منجر به ایجاد باگهای موقتی در عملکرد سنسور میشود. در بیشتر مواقع، یک بار خاموش و روشن کردن یا ریستارت دستگاه به سادگی این مشکل را برطرف میکند. با این حال، اگر اختلال همچنان ادامه داشت، توصیه میکنیم گوشی را در حالت Safe Mode یا حالت ایمن اجرا کنید زیرا باید بررسی کنید آیا برنامهای که به تازگی نصب کردهاید، مانع عملکرد صحیح سنسور شده است؟
کالیبرهسازی مجدد حسگر مجاورت
در گوشیهای شیائومی از داخل منوی CIT با فشردن دکمه Calibrate مقادیر مبنای سنسور را صفر کنید. برای سایر گوشیها اپلیکیشنهای تخصصی مانند Proximity Sensor Reset در گوگل پلی وجود دارد که مقادیر شناسایی فاصله را بازنشانی میکنند. کالیبراسیون زمانی لازم میشود که مقدار مبنای سنسور به دلیل یک آپدیت یا تغییر دمای محیط جابهجا شده و گوشی دیگر فاصله واقعی دست یا صورت را درست تشخیص نمیدهد، بعد از انجام این مرحله بهتر است دوباره از منوی تست همان برند برای اطمینان از نتیجه استفاده کنید.
تداخل اپلیکیشنهای دارای مجوز Screen Overlay
برخی برنامهها مانند فیلترهای نور آبی، ابزارهای ضبط صفحه نمایش یا نرمافزارهای مدیریت پیام که اجازه دارند روی برنامههای دیگر اجرا شوند، باعث اختلال در سنسور مجاورت میشوند. این برنامهها با ایجاد یک لایه مجازی روی رابط کاربری، مانع عملکرد صحیح سنسور میشوند. اگر این مشکل پیش آمد فعالیت این برنامهها را متوقف کرده یا دسترسی آنها برای نمایش روی برنامههای دیگر را در تنظیمات گوشی لغو کنید.
چالش سنسور مجاورت مجازی در گوشیهای شیائومی و پوکو
بسیاری از افرادی که از گوشیهای ردمی و پوکو شیائومی استفاده میکنند، از عملکرد ضعیف سنسور در حین مکالمه شکایت دارند، در حالی که گوشی از نظر سختافزاری سالم است. شیائومی برای حذف حاشیههای صفحه نمایش و کاهش قیمت، در بسیاری از مدلها سنسور فیزیکی را حذف کرده و از سنسور مجازی استفاده میکند. این سیستم بهجای استفاده از مادون قرمز، با کمک بلندگو، هوش مصنوعی و سنسورهای حرکتی گوشی، نزدیک شدن گوش به صفحه را تشخیص میدهد. به همین دلیل، اگر گوشی را در حالت درازکش یا با زاویه کج در دست بگیرید، سنسور تشخیص نمیدهد که گوشی به گوش نزدیک شده و صفحه روشن بماند. برای رفع این مشکل، گوشی را صاف بگیرید، سیستمعامل را همیشه بهروز نگه دارید و حسگرهای حرکتی را کالیبره نمایید زیرا، این سنسور یک قطعه فیزیکی جدا نیست و بر پایه نرمافزار کار میکند، با تعمیرات معمول سختافزاری درست نمیشود. اگر مشکل از این نوع سنسور مجازی باشد، فقط با انتشار بهروزرسانیهای نرمافزاری از سمت شیائومی حل میشود و کاربر باید منتظر آپدیت جدید برای مدل گوشی خود بماند.
مشکلات سختافزاری و آسیبهای فیزیکی سنسور
ضربه، سقوط و قطع شدن اتصالات
ضربه شدید یا افتادن گوشی باعث قطع شدن اتصالات داخلی، جدا شدن کابل سنسور از برد اصلی یا شکستن لنز آن میشود؛ زیرا سنسور از کار میافتد و در منوی تست پاسخی نشان نمیدهد.
نفوذ رطوبت و زنگزدگی قطعات
عرق پوست یا بخار آب از شکاف بلندگو وارد میشود و بهمرور زمان باعث خرابی سنسور مجاورت گوشی و اتصالی در مدار میگردد. آبخوردگی یا باران نیز همین آسیب را میزند. در این مواقع، غیر از سنسور، بخشهای دیگر مانند بلندگو یا سوکت شارژ آسیب میبینند.
چرا سنسور مجاورت بعد از تعویض السیدی کار نمیکند؟
- نصب نکردن یا گمشدن واشر لاستیکی عایق:
واشر لاستیکی عایق، بخش فرستنده و گیرنده سنسور را از هم جدا میکند. بدون واشر لاستیکی عایق، نور فرستنده به گیرنده برخورد کرده و سنسور به اشتباه تصور میکند گوشی به گوش چسبیده است.
- ریختن چسب روی سنسور:
پخششدن چسب نمایشگر روی دریچه نوری سنسور، مانع از عملکرد صحیح آن میشود.
- استفاده از قطعات بیکیفیت:
نمایشگرهای فیک فاقد بخش مرتبط مخصوص برای عبور نور مادون قرمز هستند.
برای تعویض درست صفحه نمایش و جلوگیری از آسیب به قطعات، آموزش اصولی لازم است. اگر به یادگیری حرفهای این مهارت علاقهمند هستید، میتوانید از دورههای آموزش تعمیرات موبایل مجتمع فنی البرز نوین استفاده کنید.
آیا امکان غیرفعال کردن سنسور مجاورت وجود دارد؟
در گوشیهای جدید در صورت خرابی سنسور مجاورت گوشی امکان غیرفعالسازی دائمی سنسور مجاورت وجود ندارد، اما یک راهکار کاربردی این است که قابلیت پایان تماس با دکمه پاور را در تنظیمات گوشی فعال کنید. با این کار، اگر صفحه حین تماس سیاه ماند بهراحتی با فشردن دکمه پاور تماس را قطع میکنید. همچنین استفاده از هندزفری یا هدست بلوتوث، یک راه حل ساده تا زمان تعمیر گوشی است.
جمعبندی
برای عیبیابی سنسور مجاورت، ابتدا گلس گوشی را بردارید و اطراف سنسور را تمیز کنید. سپس با استفاده از کدهای مخصوصی که در این مقاله اشاره کردیم، سلامت سنسور را تست کرده و آن را کالیبره کنید. اگر مشکل همچنان باقی بود و تازه صفحه نمایش گوشی را تعویض کردهاید، احتمالاً عایق جابهجا شده یا چسب اضافی مانع عملکرد سنسور شده است. در این صورت بهتر است به یک تعمیرکار متخصص مراجعه کرده تا کار به درستی انجام شود.
سوالات متداول درباره خرابی سنسور مجاورت
آیا خودم میتوانم سنسور را تعمیر کنم؟
اگر مشکل بهخاطر آلودگی یا گلس باشد، با تمیز کردن یا برداشتن گلس حل میشود اما اگر مشکل از قطعات داخلی یا آبخوردگی باشد، نیاز به تخصص و ابزار تعمیرات دارد و باید به تعمیرکار مراجعه کنید.
چرا بعد از نصب گلس، سنسور خراب شد؟
احتمالا گلس ضخیم بوده یا دقیق نصب نشده و روی چشمی سنسور سایه انداخته است. گلس را بطور موقت بردارید و دوباره تست کنید.
آیا خرابی این سنسور روی باتری تاثیر دارد؟
بله، چون سنسور نمیتواند صفحه را هنگام مکالمه خاموش کند، صفحه روشن میماند و باتری بیشتری مصرف میشود.
چرا در گوشیهای شیائومی تست با کد دستوری کار نمیکند؟
چون خیلی از مدلهای جدید شیائومی سنسور مجازی دارند و قطعه فیزیکی ندارند. عملکرد آنها باید از طریق منوی CIT یا تست واقعی حین مکالمه بررسی شود.
چه زمانی باید گوشی را به تعمیرگاه ببرم؟
اگر با تمیز کردن، ریستارت مشکل حل نشد یا اگر گوشی ضربه خورده و صفحه آن تعویض شده است، احتمال آسیب فیزیکی وجود دارد و باید به تعمیرکار مراجعه کنید.
